راهنمای جامع نگهداری و سرویس دورهای پرینترهای سهبعدی (FDM)
پرینتر سهبعدی یک دستگاه دقیق مکانیکی است که از ترکیب قطعات الکترونیکی، حرارتی و حرکتی تشکیل شده است. برای اینکه کیفیت چاپ شما در طول زمان افت نکند و از خرابیهای هزینهبر جلوگیری کنید، نگهداری منظم (Maintenance) یک ضرورت است، نه یک انتخاب.
۱. بخشهای حرکتی: روغنکاری و رگلاژ
حرکت روان محورهای $X$، $Y$ و $Z$ ضامن دقت ابعادی قطعات شماست.
-
گریسکاری پیچوار (Lead Screw): محور $Z$ که معمولاً یک پیچ بلند است، باید همیشه با گریس پایه لیتیوم یا روغن مخصوص روان باشد. خشک بودن این بخش باعث ایجاد نویز و پلهپله شدن لایهها میشود.
-
تنظیم تسمهها: تسمهها نباید خیلی شل (باعث ایجاد لرزش و Ghosting) یا خیلی سفت (باعث فشار به موتورها) باشند. با انگشت به تسمه ضربه بزنید؛ باید صدایی شبیه به سیم گیتار بدهد.
-
سفت کردن پیچها: به دلیل لرزشهای مداوم دستگاه، پیچهای بدنه و اکسترودر ممکن است به مرور زمان شل شوند. ماهی یکبار آنها را چک کنید.
۲. سیستم تزریق: نازل و اکسترودر
قلب تپنده پرینتر شما در معرض بیشترین استهلاک حرارتی قرار دارد.
-
تعویض نازل: نازلهای برنجی به مرور زمان (بهخصوص با فیلامنتهای ساینده مثل چوب یا کربن) گشاد میشوند. اگر شاهد اکستروژن نامنظم بودید، نازل را تعویض کنید.
-
تمیز کردن چرخدنده اکسترودر: ذرات فیلامنت لای دندانههای چرخدنده گیر میکنند و باعث سُر خوردن فیلامنت میشوند. با یک مسواک سیمی نرم، این دندانهها را تمیز کنید.
-
Cold Pull (روش بیرون کشیدن سرد): برای خارج کردن سوختگیهای داخل نازل، از تکنیک Cold Pull استفاده کنید تا مسیر عبور مواد کاملاً باز شود.
۳. سطح چاپ (Bed) و کالیبراسیون
چسبندگی لایه اول، کلید موفقیت پرینت است.
-
نظافت مداوم: اثر انگشت (چربی پوست) دشمن چسبندگی است. بعد از هر چند بار چاپ، صفحه را با ایزوپروپیل الکل ۷۰٪ یا آب و صابون تمیز کنید.
-
تراز کردن (Leveling): حتی اگر دستگاه شما سنسور اتو-لولینگ دارد، هر چند وقت یکبار تراز دستی چهار گوشه را چک کنید تا فشار روی موتورها متقارن باشد.
۴. مراقبت از فیلامنتها
نگهداری از دستگاه فقط به قطعات فلزی محدود نمیشود.
-
رطوبتزدایی: فیلامنتهایی مثل PLA، PETG و بهویژه Nylon به شدت جذبکننده رطوبت هستند. فیلامنت مرطوب باعث ایجاد حباب و صدای «تَقتَق» در حین چاپ میشود. همیشه آنها را در کیسههای زیپکیپ همراه با سیلیکاتژل (رطوبتگیر) نگه دارید.
جدول زمانبندی نگهداری
| بازه زمانی | اقدام لازم | بخش مورد نظر |
| قبل از هر چاپ | تمیز کردن صفحه با الکل | Bed |
| هفتگی | چک کردن کشش تسمهها | محوهای X و Y |
| ماهانه | گریسکاری و سفت کردن پیچها | محور Z و شاسی |
| فصلی | تعویض نازل و بررسی فنها | Hotend |
۵. فنها و سیستم خنککننده
گرد و غبار دشمن فنهای کوچک است. اگر فن خنککننده قطعه یا فن هیتسینک به درستی کار نکند، با مشکلاتی مثل Heat Creep
کاهش ضایعات در استفاده از پرینترهای سه بعدی
دقت و کیفیت در پرینترهای سه بعدی: عوامل مؤثر و روشهای بهبود
سرعت چاپ در پرینترهای سه بعدی: فاکتور حیاتی در دنیای ساخت افزایشی
تالار پرینتر سه بعدی خدمات پرینتر سه بعدی
